Gestijld of gestyled: de juiste spelling is "gestyled". Het werkwoord "stylen" is een Engels leenwoord dat in het Nederlands officieel is opgenomen, en bij Engelse leenwerkwoorden houd je de Engelse stam. De stam is "style", en daar plak je volgens de gewone Nederlandse regels "ge-" voor en een "-d" achter, omdat de stam eindigt op de klank l, die niet in 't kofschip zit. Zo kom je op "gestyled". De variant "gestijld" bestaat niet: er is geen Nederlands werkwoord "stijlen", en de ij in het zelfstandig naamwoord "stijl" is geen reden om het werkwoord ook met ij te schrijven. Ook "gestyld" (zonder e) is fout. Je schrijft dus: "Ze heeft haar haar prachtig gestyled" en "De woonkamer is strak gestyled".
Waarom is het "gestyled" en niet "gestijld"?
De verwarring komt van het zelfstandig naamwoord "stijl". Dat woord is allang ingeburgerd in het Nederlands en schrijf je met ij. Veel mensen redeneren daarom dat het werkwoord "stijlen" moet zijn en het voltooid deelwoord "gestijld". Maar het werkwoord dat we gebruiken is niet afgeleid van het Nederlandse "stijl", maar rechtstreeks overgenomen uit het Engelse "to style". Dat is een apart leenwoord met een eigen betekenis: iets vormgeven, in een bepaalde stijl brengen, haar of kleding in model brengen.
De Nederlandse Taalunie heeft dit werkwoord opgenomen als "stylen", met de vervoeging "stylede" en "gestyled". Je vindt het zo terug in de Woordenlijst Nederlandse Taal, het Groene Boekje, op woordenlijst.org. Dat is de officiële spelling die scholen, de overheid en de meeste media volgen. Een werkwoord "stijlen" komt daar niet in voor.
Hoe vervoeg je Engelse werkwoorden in het Nederlands?
De regel voor Engelse leenwerkwoorden is in principe simpel: je neemt de Engelse stam en past daar de Nederlandse vervoeging op toe. De stam van "stylen" is "style". In de tegenwoordige tijd krijg je dan "ik style", "jij stylet", "hij stylet", "wij stylen". In de verleden tijd wordt het "ik stylede" en "wij styleden". Het voltooid deelwoord is "gestyled".
Voor de keuze tussen d en t gebruik je dezelfde regel als bij Nederlandse werkwoorden: 't kofschip, of 't fokschaap zo je wilt. Je kijkt daarbij naar de laatste klank van de stam zoals je die uitspreekt, niet naar de laatste letter zoals je die schrijft. "Style" spreek je uit als "stajl", eindigend op een l-klank. De l zit niet in 't kofschip, dus je schrijft een d: gestyled. De stomme e aan het eind van de Engelse stam blijft gewoon staan, want die hoort bij de Engelse spelling van het woord. Daarom is "gestyld" fout, al zie je die vorm regelmatig voorbijkomen.
Welke andere Engelse werkwoorden werken net zo?
Zodra je de regel doorhebt, kun je hem op een hele reeks werkwoorden toepassen. Een paar voorbeelden die vaak vragen oproepen:
- deleten: ik delete, ik deletete, ik heb gedeletet (stam eindigt op een t-klank)
- updaten: ik update, ik updatete, ik heb geüpdatet (ook een t-klank, met trema op de u)
- saven: ik save, ik savede, ik heb gesaved (v-klank, dus d)
- faxen: ik fax, ik faxte, ik heb gefaxt (s-klank, dus t)
- racen: ik race, ik racete, ik heb geracet (s-klank, dus t)
- googelen: ik googel, ik googelde, ik heb gegoogeld (hier is de stam vernederlandst)
- liken: ik like, ik likete, ik heb geliket (k-klank, dus t)
Je ziet dat de Engelse stam steeds overeind blijft, inclusief de e aan het eind als die er in het Engels staat. Alleen de uitgang verandert volgens de Nederlandse regels. "Gestyled" past precies in dit rijtje, naast "gesaved" en "geliket". Meer uitleg over deze groep werkwoorden, met nog meer voorbeelden, vind je bij Onze Taal.
Wanneer gebruik je "stijl" wel met ij?
Het zelfstandig naamwoord "stijl" blijft gewoon met ij. Je schrijft dus "een strakke stijl", "in de stijl van de jaren zeventig", "stijlvol" en "stijlloos". Ook samenstellingen als "woonstijl", "schrijfstijl" en "levensstijl" krijgen ij. Het is dus niet zo dat de y overal doordringt; alleen het werkwoord "stylen" en de daarvan afgeleide vormen krijgen de y.
Daardoor kun je in één zin beide spellingen tegenkomen zonder dat er iets fout is: "De kapper heeft haar haar gestyled in een klassieke stijl." Dat ziet er op het eerste gezicht inconsequent uit, maar het klopt. "Gestyled" is het werkwoord, "stijl" is het zelfstandig naamwoord. Wie dit lastig vindt, kan in formelere teksten kiezen voor een Nederlands alternatief, zoals "in model gebracht", "vormgegeven" of "ingericht". In spreektaal en in de mode- en beautywereld is "gestyled" inmiddels zo gewoon dat het Nederlandse alternatief vaak gekunsteld klinkt.
Hoe zit het met "styling", "stylist" en "gestyled haar"?
De afgeleide woorden volgen dezelfde lijn. Een "stylist" is iemand die kleding, haar of interieurs stylet, en "styling" is het resultaat of het proces. Beide woorden schrijf je met een y, net als in het Engels. Je ziet soms "stijling" of "stijlist" voorbijkomen, maar die vormen zijn niet officieel en ogen voor de meeste lezers vreemd.
Gebruik je "gestyled" als bijvoeglijk naamwoord voor een zelfstandig naamwoord, dan verandert er niets aan de spelling: "gestyled haar", "een gestylede kamer", "gestylede foto's". In die laatste twee gevallen komt er een buigings-e achter, precies zoals bij "een geverfde muur". Let erop dat je dan niet per ongeluk "gestijlde" schrijft, want die fout sluipt er makkelijk in zodra het woord langer wordt.
Hoe onthoud je de juiste spelling?
Een handig ezelsbruggetje: als het werkwoord uit het Engels komt, blijft de Engelse stam staan. "Style" is Engels, dus "gestyled" is Engels aan de voorkant en Nederlands aan de achterkant. Twijfel je of een werkwoord echt uit het Engels komt, zoek het dan even op in de Woordenlijst of in het woordenboek van Van Dale. Staat het daar met een y, dan houd je die y in alle vervoegingen.
Voor de d of t aan het eind gebruik je gewoon 't kofschip op de uitgesproken laatste klank van de stam. Bij "style" is dat de l, dus wordt het een d. Zo kom je altijd uit op "gestyled", en niet op "gestijld", "gestyld" of "gestylde". De officiële spellingregels voor leenwoorden kun je nalezen bij de Taalunie, en een overzicht van het 't kofschip-systeem staat op Wikipedia.
